คำอธิบายรายวิชา วัสดุศาสตร์1

 คำอธิบายรายวิชา วัสดุศาสตร์1 

สาระความรู้พื้นฐาน  ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น    รหัส พว 12011

จำนวน 2 หน่วยกิต 80 ชั่วโมง

มาตรฐานการเรียนรู้

มาตรฐานที่  2.2 มีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะพื้นฐานเกี่ยวกับคณิตศาสตร์วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

มาตรฐานการเรียนรู้ระดับ  มีความรู้ความเข้าใจ ทักษะและเห็นคุณค่าเกี่ยวกับกระบวนการทางวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี สิ่งมีชีวิต ระบบนิเวศ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น สาร แรงพลังงานกระบวนการเปลี่ยนแปลงของโลกและดาราศาสตร์มีจิตวิทยาศาสตร์และนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ในการดำเนินชีวิต

 

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง

1.มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับวัสดุในชีวิตประจำวันสมบัติของวัสดุ การเลือกใช้และผลกระทบจากการใช้วัสดุการจัดการและกำจัดวัสดุที่ใช้แล้ว

2.ทดลองสมบัติของวัสดุชนิดต่างๆได้

3.ตระหนักถึงผลกระทบที่เกิดจากการใช้วัสดุในชีวิตประจำวัน

 

สาระสำคัญ

1.วัสดุศาสตร์เป็นการศึกษาองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับวัสดุที่นำมาใช้ประกอบกันเป็นชิ้นงานตามการออกแบบ มีตัวตน สามารถสัมผัสได้โดยวัสดุแต่ละชนิดจะมีสมบัติเฉพาะตัวได้แก่ สมบัติทางฟิสิกส์สมบัติทางเคมีสมบัติทางไฟฟ้าและสมบัติเชิงกลทั้งนี้วัสดุที่เราใช้หรือพบเห็นในชีวิตประจำวันสามารถจำแนกประเภทตามแหล่งที่มาของวัสดุคือวัสดุธรรมชาติและวัสดุสังเคราะห์

2.วัสดุแต่ละชนิดที่นำมาทำเป็นสิ่งของเครื่องใช้ต่าง ๆ บางอย่างทำจากวัสดุชนิดเดียวกันบางอย่างทำจากวัสดุต่างชนิดกันซึ่งวัสดุแต่ละชนิดจะมีสมบัติบางอย่างคล้ายคลึงกันและมีสมบัติบางอย่างที่แตกต่างกันการศึกษาสมบัติของวัสดุแต่ละชนิดประกอบด้วยความแข็งความเหนียวความยืดหยุ่นการนำความร้อนการนำไฟฟ้าและความหนาแน่นของวัสดุการศึกษาสมบัติของวัสดุ ดังกล่าวทำให้สามารถนำวัสดุไปใช้ประโยชน์ได้ตามความเหมาะสมกับการใช้งาน

3.ผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม หมายถึง ผลิตภัณฑ์ที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับผลิตภัณฑ์อื่นๆ โดยมีฉลากสิ่งแวดล้อมเป็นเครื่องมือแยกผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมออกจากผลิตภัณฑ์ทั่วไปในท้องตลาดปัจจุบันเทคโนโลยีได้เข้ามามีบทบาทและความจำเป็นต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์เป็นอย่างมากทั้งภายในบ้านและภายนอกบ้าน เพื่ออำนวยความสะดวกสบายในชีวิตประจำวันแต่เทคโนโลยีเหล่านั้นก็ส่งผลกระทบต่อชีวิตและสิ่งแวดล้อมในด้านต่างๆ หากละเลยและไม่คำนึงถึงการใช้วัสดุหรือผลิตภัณฑ์อย่างรู้คุณค่า

4.การจัดการวัสดุที่ใช้แล้วด้วยหลัก3Rเป็นแนวทางปฏิบัติในการลดปริมาณวัสดุที่ใช้แล้วในครัวเรือน โรงเรียน และชุมชนโดยใช้หลักการการใช้น้อยหรือลดการใช้(Reduce)การใช้ซ้ำ(Reuse)และการผลิตใช้ใหม่(Recycle)เพื่อลดปัญหาที่เกิดขึ้นจากการใช้วัสดุในปัจจุบันซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้มีปริมาณวัสดุที่ใช้แล้วเพิ่มมากขึ้นทั้งนี้เนื่องจากความเจริญเติบโตทางด้านเศรษฐกิจ การเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากรตลอดจนพฤติกรรมการอุปโภคบริโภคของคนที่เริ่มเปลี่ยนไปส่งผลให้ต้องศึกษาวิธีการกำจัดวัสดุที่ใช้แล้วให้ถูกต้องตามหลักสุขาภิบาล เพื่อลดปัญหาและผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อชุมชนและสังคม

 

ขอบข่ายเนื้อหา

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1  วัสดุในชีวิตประจำวัน จำนวน  10  ชั่วโมง

หน่วยการเรียนรู้ที่ 2  สมบัติของวัสดุ จำนวน  30  ชั่วโมง  

หน่วยการเรียนรู้ที่ 3  การเลือกใช้และผลกระทบจากการใช้วัสดุ จำนวน  20  ชั่วโมง

หน่วยการเรียนรู้ที่ 4  การจัดการและจำกัดวัสดุที่ใช้แล้ว จำนวน  20  ชั่วโมง

 

สื่อประกอบการเรียนรู้

1. สื่อเอกสาร ได้แก่

   1.1 ชุดวิชา วัสดุศาสตร์ 1 รหัสวิชา พว12011

   1.2. สมุดบันทึกกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดวิชา วัสดุศาสตร์ 1

2. สื่ออิเล็กทรอนิกส์ ได้แก่

   2.1 เว็ปไซต์

   2.2 หนังสือเรียนอิเล็กทรอนิกส์ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์

   2.3 CD,DVD ที่เกี่ยวข้อง

3. แหล่งเรียนรู้ในชุมชน ได้แก่

   3.1 มุมหนังสือ กศน.ตำบล

   3.2 ห้องสมุดประชาชนอำเภอ

   3.3 ห้องสมุดประชาชนจังหวัด

   3.4 ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา

   3.5 เทศบาลและสำนักงานสิ่งแวดล้อม

 

กิจกรรมการเรียนรู้

1.  บรรยาย

2.  ศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองจากสื่อที่เกี่ยวข้อง

3.  พบกลุ่ม ทำการทดลอง อภิปราย แลกเปลี่ยนเรียนรู้ วิเคราะห์ และสรุปการเรียนรู้ที่ได้ลงในเอกสารการเรียนรู้ด้วยตนเอง (กรต.)

 

การประเมินผล

          1.  ประเมินความก้าวหน้าผู้เรียน จำนวน 60 คะแนน ได้แก่

1.1  แบบทดสอบก่อนเรียน - หลังเรียน

1.2 การสังเกต การซักถาม ตอบคำถาม

1.3 ตรวจกิจกรรมในแต่ละหน่วยการเรียนรู้ (กรต.)

         2.  ประเมินผลรวมผู้เรียน จำนวน 40 คะแนน โดยการทดสอบปลายภาคเรียนจำนวน 40 คะแนน

 

 

หัวเรื่อง  1. วัสดุในชีวิตประจำวัน

ตัวชี้วัด 

           1.  อธิบายความหมายของวัสดุศาสตร์ได้

           2.  จำแนกประเภทของวัสดุได้

           3.  บอกประโยชน์ของวัสดุที่ใช้ในชีวิตประจำวันได้

 

กรอบสาระการเรียนรู้	เนื้อหาการเรียนรู้เพิ่มเติม	จำนวนชั่วโมง
1. ความหมายของวัสดุศาสตร์  2. ประเภทของวัสดุ  3. ประโยชน์ของวัสดุ	1.วัสดุสังเคราะห์  2.ผลิตภัณฑ์ที่ทำจากยางพารา  3.ผลิตภัณฑ์จากผ้าใยสังเคราะห์โพลีเอสเตอร์  4.การใช้ประโยชน์จากโลหะ	10

 

หัวเรื่อง   2. สมบัติของวัสดุ

ตัวชี้วัด

             1.  นำความรู้เรื่องความแข็งของวัสดุไปใช้ในชีวิตประจำวันได้

             2.  อธิบายสมบัติความเหนียวของวัสดุได้

             3.  ทดลองสมบัติความยืดหยุ่นของวัสดุได้

             4.  นำความรู้เรื่องสมบัติของวัสดุด้านความยืดหยุ่นไปใช้ประโยชน์ได้

             5.  จำแนกสมบัติการนำความร้อนของวัสดุได้

             6.  นำความรู้เรื่องการนำความร้อนของวัสดุไปใช้ในชีวิตประจำวันได้

             7.  อธิบายสมบัติการนำไฟฟ้าของวัสดุได้

             8.  นำความรู้เรื่องการนำไฟฟ้าไปใช้ในชีวิตประจำวันได้

             9. คำนวณหาค่าความหนำแน่นของวัสดุได้

 

กรอบสาระการเรียนรู้	เนื้อหาการเรียนรู้เพิ่มเติม	จำนวนชั่วโมง
1. ความแข็ง 2. ความเหนียว 3. ความยืดหยุ่น 4. การนำความร้อน 5. การนำไฟฟ้า 6. ความหนาแน่น	1.สิ่งของเครื่องใช้และเครื่องประดับที่ทำมาจากเงินและทองคำ 2.เครื่องครัวที่ทำจากอลูมิเนียมและ สแตนเลส 3.วัสดุที่ใช้ประโยชน์จากสมบัติความเหนียว 4.หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ หน่วยการเรียนรู้ ที่ 2 เรื่องสมบัติของวัสดุ 5.การนำความรู้เรื่องสมบัติการนำไฟฟ้าของวัสดุมาใช้ทำสายไฟฟ้าเพื่อใช้ในชีวิตประจำวัน	30

 

 

 

 

 

 

 

 

หัวเรื่อง    3. การเลือกใช้และผลกระทบจากการใช้วัสดุ

ตัวชี้วัด
             1.อธิบายความหมายผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมได้

             2.อธิบายวิธีการเลือกใช้วัสดุในชีวิตประจำวันได้

             3.อธิบายความหมายสัญลักษณ์ผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมได้

             4.อธิบายผลกระทบที่เกิดจากการใช้วัสดุในชีวิตประจำวันได้

             5.ระบุวัสดุอันตรายในชีวิตประจำวันได้

             6.แก้ปัญหาที่ก่อให้เกิดผลกระทบจากการใช้วัสดุในชีวิตประจำวันได้

             7.วิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดจากการใช้วัสดุในชีวิตประจำวันได้

 

กรอบสาระการเรียนรู้	เนื้อหาการเรียนรู้เพิ่มเติม	จำนวนชั่วโมง
1.การเลือกใช้วัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม    2.ผลกระทบจากการใช้วัสดุในชีวิตประจำวัน	1.คู่มือการประเมินสำนักงานสีเขียวกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม 2.คู่มือการคัดแยกขยะอันตรายสำหรับเยาวชน	20

 

หัวเรื่อง  4. การจัดการและกำจัดวัสดุที่ใช้แล้ว

ตัวชี้วัด
  1.บอกความหมายของการจัดการวัสดุด้วยหลัก3Rได้

2.อธิบายวิธีการจัดการวัสดุที่ใช้แล้วด้วยหลัก3Rได้

3.บอกระยะเวลาการย่อยสลายของวัสดุที่ใช้แล้วได้

4.อธิบายวิธีการกำจัดและทำลายวัสดุที่ใช้แล้วได้

5.กำจัดวัสดุที่ใช้แล้วอย่างถูกต้องตามหลักสุขาภิบาลได้

 

กรอบสาระการเรียนรู้	เนื้อหาการเรียนรู้เพิ่มเติม	จำนวนชั่วโมง
1.การจัดการวัสดุที่ใช้แล้วด้วยหลัก3R 2.การกำจัดและท้าลาย	คู่มือการกำจัดขยะมูลฝอย แบบฝังกลบ อย่างถูกสุขาภิบาล  กรมควบคุมมลพิษ	20